De Allier (departement 03) is gelegen in het noorden van de regio Auvergne,zo’n 300 km ten zuiden van Parijs.

Rivieren, bossen, glooiende houtwallen en uitzichten maken de Allier tot een landschap dat eens de bakermat was van het Frans vorstenhuis BourbonDe naam Bourbon is afgeleid van het gelijknamige kasteel dat tegenwoordig Bourbon l’ Archambault heet. 

De Bourbonnais was tot aan de Franse Revolutie een van de provincies van Frankrijk, overeenstemmend met het huidige departement van de Allier en een stukje van Cher. Bourbonnais grensde aan provinciën Berry in het westen, Nivernais in het noorden, Bourgondië in het oosten, Lyonnais in het zuidoosten en Auvergne in het zuiden.

De eerste bekende heer van Bourbon was Adhémar of Aymar in de tiende eeuw. Hij verwierf het kasteel van Bourbon, nu Bourbon-l’Archambault, en zo werd zijn nageslacht het Huis Bourbon, dat later koningen leverde in Frankrijk, Spanje en elders. In 1272 huwde Beatrix van Bourgondiëvrouwe van Bourbon, Robert van Clermont, zoon van de Franse koning Lodewijk IX. In 1327 werd Bourbon een hertogdom.         Zoals alle Franse provincies werden de titels en de provincie opgeheven in 1790.

Vestingen, kasteeltjes en vredige landhuizen illustreren het roemrijke verleden van deze regio.

Meerdere kleine thermale stadjes zijn gebouwd op plaatsen die gewijd waren aan de lokale Gallische godheden Bormo, Borvo of Borbanus – drie namen die dezelfde godheid betroffen en waarvan de basis op het Gallische woord *bormo- ‘modder’ berust. De Galliërs kenden al de geneeskrachtige eigenschappen van (warme) minerale bronnen. Deze ‘god van de bronnen’ verklaart onder meer de namen van Bourbon-l’Archambault (Allier), Bourbon-Lancy (Saône-et-Loire), Bourbonne-les-Bains (Haute-Marne) en La Bourboule (Puy-de-Dôme), alle vier historisch bekend als kuuroord met thermale baden.

In Bourbon-l’Archambault is Archambault de voornaam van de oudste zoon van de lokale kasteelheren, die vanaf de 10e eeuw van vader op zoon wordt doorgegeven. In de dertiende eeuw komen we de bepaling voor het eerst in de archieven tegen: Borbonium Archembaldi. De voornaam is van Germaanse origine en te vergelijken met de Engelse voornaam Archibald. 

Aan het begin van de tiende en de elfde eeuw kende de Romaanse bouwkunst haar bloeitijd in het midden van Frankrijk zoals dat nergens het geval was.
Alleen al de Auvergne heeft een erfgoed van meer dan 250 bouwwerken en is daardoor één van de omvangrijkste 
gebieden met Romaanse bouwkunst.

Pas als de renaissance aanbreekt worden de kastelen en landhuizen gewijdt aan plezier en mooi uiterlijk vertoon.

De Auvergne staat ook bekend om haar koninklijke verleden.  Van de twaalfde tot aan de veertiende eeuw zijn er kastelen gebouwd, aangepast en herbouwd.

De bouwwerken werden hiertoe aangepast teneinde het dagelijkse comfort van de bewoners te verbeteren. Dit gebeurt eerst in de 
omgeving van Moulins waarbij de familie Bourbon een toonaangevende rol speelt.

De gemeente met de grootste  ‘kastelen-dichtheid’  in Frankrijk is trouwens Agonges, tussen Buxieres les Mines en Moulins(30 km vanaf Touraudiere). Maar liefst dertien kastelen telt deze gemeente.

Hoofdstad van de Allier is Moulins. Andere grotere plaatsen zijn Montluçon – ClerMont-Ferrand en Vichy.

Bekende streken in de Allier zijn o.a.
het heuvelachtige Bocage Bourbonnais in het noordwesten en het bergachtige Montagne Bourbonnaise in het zuidoosten.

Het erfgoed van de Auvergne en de schatten van de romaanse kunst